Bilgi Merkezi
Tasarım & DFM

Sac Metal Tasarımında Dikkat Edilmesi Gereken Büküm Radyüsleri

Sac metal büküm radyüsü tasarım kuralları. Malzeme kalınlığına göre minimum büküm radyüsü hesaplama, çatlak önleme ve DFM optimizasyonu rehberi.

📐
PartGo Teknik Ekibi
Tasarım & DFM
21 Nisan 2026
4 dk okuma
Sac Metal Büküm Radyüsleri Kapak Görseli

Talaşlı imalatta freze ucuyla boşlukları oyarken sac metal (sheet metal) dünyasında fizik kuralları tamamen değişir. Sac metal tasarımının temelinde tek bir hareket vardır: Bükmek.

Malzemeyi abkant preslerde (press brake) bükerken, malzemenin iç kısmında oluşan kavise "İç Büküm Radyüsü" (Internal Bend Radius) denir. Eğer tasarımınızda bu kavisin sınırlarını zorlarsınız parçanız ya büküm sırasında çatlar ya da toleransların çok dışında kalır. Üretilebilirlik (DFM) prensiplerine sadık kalıp maliyetlerinizi düşürmek için işte dikkat etmeniz gereken kritik radyüs kuralları:

01

İdeal Radyüs, Malzeme Kalınlığına (1T) Eşit Olmalıdır

Kural çok basittir: Tasarımınızdaki iç büküm yarıçapı, kullanacağınız sacın kalınlığına (T) eşit veya ondan büyük olmalıdır (R ≥ 1T).

Örneğin, 2 mm kalınlığında bir alüminyum sac (örnek: 5052-H32) büküyorsanız, minimum iç büküm radyüsünüz 2 mm olmalıdır. Eğer bu değeri 0.5 mm gibi çok keskin bir açıya zorlarsanız malzemenin dış yüzeyi strese dayanamaz ve çatlamalar (fracturing) meydana gelir. Çok sünek malzemelerde (paslanmaz çelik gibi) bu tolerans biraz daha esnek olabilir, ancak "1T kuralı" evrensel olarak en güvenli standarttır.

02

Radyüsleri Parça Boyunca Sabit Tutun

Sabit İç Büküm Radyüsü

Maliyeti gizliden gizliye en çok artıran tasarım hatası budur. Çizim programında bir köşeye 2 mm, diğer köşeye 4 mm, flanş kısmına 3 mm radyüs vermek farenin tek tıklamasına bakar.

Ancak üretime geçtiğinde abkant pres operatörü her farklı çap için makineyi durdurup, üst bıçağı (punch) ve alt kalıbı (die) değiştirmek zorundadır. Setup süresi imalatta paradır. Bütün bükümlerinizde aynı kalınlık standardını koruyun.

03

Deliklerin ve Boşlukların Büküme Olan Mesafesi

Deliklerin Büküme Olan Güvenli Mesafesi

Parçanızın üzerine açtığınız montaj delikleri büküm çizgisine çok yakınsa, malzeme bükülürken bu delikler de esneyerek oval/armut şeklini alır. Bu deformasyon, montaj sırasında vidaların girmemesine neden olur.

DFM standardına göre; bir deliğin kenarı ile büküm hattının başlangıcı arasındaki mesafe, en az Malzeme Kalınlığının 2.5 Katı + İç Radyüs (2.5T + R) kadar olmalıdır. Eğer deliği zorunlu olarak çok yakın açmanız gerekiyorsa, deliğin etrafına bir "rahatlatma kesiği (relief cut)" eklemelisiniz.

04

Malzemenin Haddeleme (Grain) Yönünü Gözetmek

Malzemedeki Haddeleme/Elyaf Yönü

Sac levhalar fabrikadan çıkarken bir hamur gibi yuvarlanarak (haddeleme) çıkar ve malzemenin içinde tıpkı ahşap gibi doğrusal bir elyaf (grain) yapısı oluşur. Büküm eksenini bu damarlara paralel yaparsanız malzeme çatlamaya çok daha müsait hale gelir. Tasarımınızı, imalatçı sacı damar yönüne dik olarak bükebilecek esneklikte veya açıda planlamanız kalitenizi ciddi oranda artırır.

05

Sac Metal Büküm Toleranslarınızı PartGo ile Anında Test Edin

CAD programlarında sac metal büküm (sheet metal) modülünü kullanırken, atölyedeki abkant bıçağının kısıtlamalarını öngörememek sipariş iptallerine veya sürpriz fiyat farklarına neden olabilir. "Acaba deliklerim büküme çok mu yakın? Katı modeli DXF'e çevirince ölçü kaçar mı?" gibi şüpheler projeleri yavaşlatır.

PartGo'nun akıllı dijital üretim platformuyla bu şüpheleri saniyeler içinde silebilirsiniz. STEP veya DXF dosyanızı PartGo'ya yüklediğiniz an; algoritmalarımız malzemenin kalınlığını ve büküm radyüslerini inceler. Minimum büküm çaplarını ihlal eden veya çatlama riski oluşturan tasarımları yapay zeka saniyeler içinde tespit ederek size uyarılarda bulunur.

Sadece saniyeler içinde sac malzemenizi (Alüminyum, Paslanmaz, DKP), yüzey işleminizi seçer; saniyeler içinde anlık fiyat teklifi ve kesin üretim süresi alırsınız. Operatör setup masraflarını düşürerek optimize ettiğiniz tasarımınızın fiyat avantajını doğrudan ekranda görebilirsiniz. Parçanızın sac kesiminden abkant bükümüne, kalite kontrolünden sevkiyatına kadar tüm süreçleri bizzat üstleniyoruz.

Riskleri teknolojiyle ortadan kaldırmak ve saniyeler içinde anlık fiyat teklifinizi almak için tasarımınızı PartGo Platformuna hemen yükleyin.